پژوهشنامه صنعت و معدن

پژوهشنامه صنعت و معدن

مدل توسعه نوآوری در صنعت سفال لالجین: یک نظریه داده بنیاد با تحلیل چرخه عمر

نویسندگان
1 استاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس،تهران، ایران
2 دانشجوی مقطع دکتری رشته مدیریت فناوری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، تهران، ایران.
3 دانشجوی مقطع دکتری رشته سیاست گذاری علم و فناوری، دانشگاه تربیت مدرسف تهران، ایران
چکیده
شهر لالجین، از مهم‌ترین مراکز تولید سفال در ایران است و همین قابلیت باعث شده است علاوه بر کسب رتبه اول صادرات سفال در کشور، جایگاه سوم در جذب گردشگر در استان همدان، پس از شهر همدان و غار علی‌صدر را به خود اختصاص دهد؛ اما صنعت سفال لالجین علی‌‌رغم مزیت‌های خود، در حال حاضر، در خلق و تجاری‌سازی نوآوری فاقد یک ساختار سیستمی است و معدود نوآوری‌های موفق سالیان اخیر این صنعت متکی به ابتکار عمل تعداد اندکی از بی‌شمار سفالگر خوش‌ذوق این شهر بوده است. در این پژوهش تلاش شده است با استفاده از رویکرد نظریه داده بنیاد و با انجام مصاحبه‌‌های عمیق با 59 نفر به نمایندگی از بازیگران درگیر در این صنعت و خبرگان مرتبط با آن، ساختار فعالیت‌های نوآورانه صنعت سفال لالجین، در طول چرخه عمر آن بررسی و راه‌کارهایی جهت احیا و رونق بخشی به آن ارائه گردد. در این پژوهش سه مدل، بر مبنای مدل پاردایمی نظریه داده بنیاد، برای تشریح و تحلیل زیست‌بوم نوآوری سفال لالجین از سال 1315 تاکنون و یک مدل نیز برای احیای آن ارائه گردیده است. نتایج نشان می‌دهد مهم‌ترین راه‌کارهای پیشنهادی در این خصوص ایجاد پژوهشکده سفال و سرامیک، ایجاد مراکز تحقیق و توسعه صنعتی، راه‌اندازی شتاب‌دهنده تخصصی سفال و تعمیق همکاری‌ها بین بازیگران این صنعت است.
کلیدواژه‌ها

اذکائی، پرویز. (1387). «گذشته‌های سفالگری لالجین»، فصلنامه فرهنگ مردم، (26)، 20-15.
استراس، آنسل و جولیت کوربین. (1387). «اصول روش تحقیق کیفی: نظریه مبنایی، رویه‌ها و شیوه‌ها». (مترجم: بیوک محمدی). تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
اسدیان، الهه. (۱۳۹۳). «طراحی کارگاه مدرن سفال‌سازی در لالجین همدان همراه با اشتغال‌زایی و بازاریابی گردشگری روستایی». سومین همایش ملی توسعه پایدار روستایی، همدان، موسسه آموزش عالی عمران و توسعه.
افراخته، حسن؛ مریم آرمند و زهرا اطهری. (1395). «واکاوی چالش‌های فراروی صنعت سفال شهر لالجین با به‌کارگیری تئوری بنیانیـ. جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، 14(1)، 114-89.
بی‌بی رئیسی، نیک؛ حبیب‌الله سالارزهی؛ محمدعثمان حسین‌بر و سید علی قلی‌روشن (۱۳۹۴). «تحلیل استراتژیک صنعت سفال کلپورگان. کنفرانس بین‌المللی جهت‌گیری‌های نوین در مدیریت، اقتصاد و حسابداری، تبریز، سازمان مدیریت صنعتی نمایندگی آذربایجان شرقی»
پورکریم، هوشنگ. (1344). «نقش و نگار سفالینه‌های همدان. ماهنامه هنر و مردم»، (31)، 38-13.
ترات، پل. (1398). «مدیریت نوآوری و توسعه محصول جدید. (مترجمان: م. امامی و ا. سوزنچی کاشانی)». تهران: مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور.
جنگی زهی، منصور. (۱۳۹۴). «بررسی چابکی کارگاه تولید سفال کلپورگان. اولین همایش بین‌المللی علوم مدیریت پیشرفت‌ها، نوآوری‌ها و چالش‌ها»، شیراز، موسسه عالی علوم و فناوری خوارزمی.
جهانبخش، روح‌الله. (1391). «نقش مرکز آموزش علمی کاربردی لالجین در توسعه صنعت سفال و سفالگری در منطقه». پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته مهندسی کشاورزی گرایش توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، ص 125.
چهاردولی، معصومه و عباس ملک‌حسینی. (۱۳۹۴). «بررسی فرصت‌ها و چالش‌های گردشگری شهری لالجین با تأکید بر صنعت سفالگری». دومین کنگره بین‌المللی جغرافیا و توسعه پایدار، به‌صورت الکترونیکی، موسسه سفیران فرهنگی مبین.
دانایی‌فرد، حسن؛ سید مهدی الوانی و عادل آذر. (1398). «روش‌شناسی پژوهش کیفی در مدیریت: رویکرد جامع». ویرایش نخست، انتشارات اشراقی، تهران، ایران: ص276.
زیاری، کرامت‌الله و علیرضا محمدی. (1396). «مدیریت توسعه منطقه‌ای با تأکید بر ایران». ویرایش دوم، انتشارات دانشگاه تهران، تهران، ایران: ص 265.
سازمان مدیریت و برنامه‌‌ریزی استان همدان. (1398). مطالعات آمایش استان همدان. همدان: معاونت هماهنگی برنامه‌وبودجه.
سرمدی، میرعلی. (1374). «تاریخچه سفال‌‌سازی در لالجین». فصلنامه همدان، (1)، 94-87.
شیخی، شهلا. (1392). «بررسی فرایند تولید و ایجاد راه‌کارهای نوآوری در سفال و سرامیک میبد». پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته پژوهش هنر، دانشگاه هنر، ص220.
صدیق، مصطفی و اصغر کریمی. (1344). «سفالگری در لالجین»، ماهنامه هنر و مردم، (30)، 16-10.
قاضی‌نوری، سید سپهر؛ مجتبی فرهانچی؛ رضا رادفر و فاطمه ثقفی. (1398). «بازآفرینی اکوسیستم نوآوری پس از زوال؛ تجربه تاریخی صنعت سفال و سرامیک لالجین». بهبود مدیریت، 13(1)، 1-31.
قاسمی، سعید. (1386). «مطالعه‌شناختی خوشه سفال و سرامیک لالجین همدان». شرکت شهرک‌‌های صنعتی استان همدان
قربانی شاه کوچکی، مجتبی. (1390). «بررسی شیوه‌های آموزش سفالگری در ایران امروز». پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته پژوهش هنر، دانشگاه تربیت مدرس، 156 صفحه
کفیلی، نگار. (1394). «مبانی آموزش سنتی و دانشگاهی سفال و سرامیک در ایران و ژاپن». رساله دکتری رشته پژوهش هنر، دانشگاه هنر، 253 صفحه
گلزاری اشکذری، نجمه‌السادات؛ محسن برزگری و نصرالله تسلیمی. (۱۳۹۴). «شناسایی عوامل مؤثر بر رضایتمندی و انگیزه خرید مصرف‌کنندگان سفالینه‌ها مطالعه موردی سفال و سرامیک میبد»، کنفرانس سالانه مدیریت و اقتصاد کسب‌وکار.
لاکمن، سوزان. (1396). «صنایع‌دستی و اقتصاد خلاق». (مترجم: ش. طلائی‌‌شکری). تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
Adner, R. (2006). Match your innovation strategy to your innovation ecosystem. Harv Bus Rev, 84(4), 98.
Chen, J., Liu, X., & Hu, Y. (2016). Establishing a CoPs-based innovation ecosystem to enhance competence - the case of CGN in China. International Journal of Technology Management, 72(1-3), 144-170.
Dedehayir, O., Mäkinen, S. J., & Roland Ortt, J. (2016). Roles during innovation ecosystem genesis: A literature review. Technological Forecasting and Social Change.
Dedehayir, O., & Seppänen, M. (2015). Birth and Expansion of Innovation Ecosystems: A Case Study of Copper Production. Journal of technology management & innovation, 10(2), 145-154.
Durst, S., & Poutanen, P. (2013). Success factors of innovation ecosystems-initial insights from a literature review.
Etzkowitz, H., & Klofsten, M. (2005). The innovating region: toward a theory of knowledge‐based regional development. R&D Management, 35(3), 243-255.
Engler, J., & Kusiak, A. (2011). Modeling an Innovation Ecosystem with Adaptive Agents (Vol. 3).
Gomes, L. A. d. V., Facin, A. L. F., Salerno, M. S., & Ikenami, R. K. (2016). Unpacking the innovation ecosystem construct: Evolution, gaps and trends.Technological Forecasting and Social Change.
Ghazinoory, S., Sarkissian, A., Farhanchi, M., & Saghafi, F. (2020). Renewing a dysfunctional innovation ecosystem: The case of the Lalejin ceramics and pottery. Technovation, 96, 102122.
Kwak, K., Kim, W., & Park, K. (2018). Complementary multiplatforms in the growing innovation ecosystem: Evidence from 3D printing technology. Technological Forecasting and Social Change, 136, 192-207.
Hajikhani, A. (2017). Emergence and dissemination of ecosystem concept in innovation studies: A systematic literature review study. Paper presented at the Proceedings of the 50th Hawaii International Conference on System Sciences.
Hwang, V.W., & Horowitt, G. (2012). The rainforest: The secret to building the next Silicon Valley. Los Altos, CA: Regenwald.
Mazzucato, M., & Robinson, D. K. R. (2018). Co-creating and directing Innovation Ecosystems? NASA’s changing approach to public-private partnerships in low-earth orbit. Technological Forecasting and Social Change, 136, 166-177.
Moore, J. F. (1993). Predators and prey: a new ecology of competition. Harv Bus Rev, 71(3), 75-86.
Oh, D.-S., Phillips, F., Park, S., & Lee, E. (2016). Innovation ecosystems: A critical examination. Technovation, 54, 1-6.
Oksanen, K., & Hautamäki, A. (2014). Transforming regions into innovation ecosystems: A model for renewing local industrial structures. The Innovation Journal, 19(2), 1.
Rabelo, R. J., & Bernus, P. (2015). A Holistic Model of Building Innovation Ecosystems. IFAC-PapersOnLine, 48(3), 2250-2257.
Ritala, P., Agouridas, V., Assimakopoulos, D., & Gies, O. (2013). Value creation and capture mechanisms in innovation ecosystems: a comparative case study. International Journal of Technology Management, 63(3-4), 244-267.
Rong, K. (2011). Nurturing business ecosystems from firm perspectives: lifecycle, nurturing process, construct, configuration pattern. University of Cambridge.
Russell, M. G., & Smorodinskaya, N. V. (2018). Leveraging complexity for ecosystemic innovation. Technological Forecasting and Social Change.
Shaw, D. R., & Allen, T. (2018). Studying innovation ecosystems using ecology theory. Technological Forecasting and Social Change, 136, 88-102.
Spena, T. R., Trequa, M., & Bifulco, F. (2016). Knowledge Practices for an Emerging Innovation Ecosystem. International Journal of Innovation and Technology Management, 13(05), 1640013.
Surie, G. (2017). Creating the innovation ecosystem for renewable energy via social entrepreneurship: Insights from India. Technological Forecasting and Social Change, 121, 184-195.
Tsujimoto, M., Kajikawa, Y., Tomita, J., & Matsumoto, Y. (2017). A review of the ecosystem concept — Towards coherent ecosystem design. Technological Forecasting and Social Change, 136, 49-58.
Valkokari, K., Amitrano, C., C., Bifulco, F., & Valjakka, T. (2016, 2016-10-03). Managing Actors, Resources, and Activities in Innovation Ecosystems - A Design Science Approach. Paper presented at the 17th Working Conference on Virtual Enterprises (PRO-VE), Porto, Portugal.
Walrave, B., Talmar, M., Podoynitsyna, K. S., Romme, A. G. L., & Verbong, G. P. J. (2017). A multi-level perspective on innovation ecosystems for path-breaking innovation. Technological Forecasting and Social Change.
Weil, H. B., Sabhlok, V. P., & Cooney, C. L. (2014). The dynamics of innovation ecosystems: A case study of the US biofuel market. Energy Strategy Reviews, 3, 88-99.
Wu, J., Ye, R., Ding, L., Lu, C., & Euwema, M. (2018). From “transplant with the soil” toward the establishment of the innovation ecosystem: A case study of a leading high-tech company in China. Technological Forecasting and Social Change, 136, 222-234.
Xu, G., Wu, Y., Minshall, T., & Zhou, Y. (2018). Exploring innovation ecosystems across science, technology, and business: A case of 3D printing in China. Technological Forecasting and Social Change, 136, 208-221.
دوره 20، شماره 113 - شماره پیاپی 113
خرداد و تیر 1401
صفحه 25-50

  • تاریخ دریافت 28 فروردین 1400
  • تاریخ بازنگری 06 تیر 1400
  • تاریخ پذیرش 09 تیر 1400