پژوهشنامه صنعت و معدن

پژوهشنامه صنعت و معدن

اعتبارسنجی ضمانت شفاهی در اسناد تجاری

نوع مقاله : پژوهشی (توصیفی- تحلیلی)

نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه تهران
2 دانشجوی کارشناس ارشد دانشگاه تهران
چکیده
ضمانت یکی از نهاد‌های اساسی مطرح شده در حوزه‌ حقوق مدنی و حقوق تجارت و بالاخص مبحث اسناد تجاری می‌‌باشد. در این میان در رویه‌ قضایی ایران به‌واسطه‌ سکوت قانون تجارت در زمینه‌ شیوه‌ ضمانت در اسناد تجاری تشتت آرا ایجاد شده است. البته این نکته حائز اهمیت است که در قدر متیقن ضمانت در اسناد تجارتی، یعنی ضمانت به‌واسطه‌ امضای ضامن تردیدی وجود ندارد. بنابراین در این تحقیق در صدد پاسخ به این سؤال هستیم که اولاً: ضمانت شفاهی در اسناد تجارتی تا چه حد و با چه شرایطی از مقبولیت برخوردار است؟ و ثانیاً: اگر ضمانت شفاهی توسط رویه‌ قضایی پذیرفته می‌شود، این مقبولیت در حوزه‌ حقوق تجارت قابل دفاع است یا حقوق مدنی؟
فرضیه‌ این نوشتار عبارت است از اینکه ضمانت در اسناد تجارتی به‌وسیله‌ گفتار شفاهی نیز قابل انجام است، البته تحت شرایطی که قابل اثبات و در حوزه‌ حقوق تجارت قابل دفاع باشد.
این تحقیق بر اساس روش کتابخانه‌‌ای و میدانی تهیه شده است و علاوه بر تحلیل مواد قانونی مربوط به ضمانت در گستره حقوق مدنی و حقوق تجارت، به بررسی رویه‌ قضایی موجود در این زمینه و تشتت آرا می‌پردازد.
این مقاله در دو بخش اصلی ارائه خواهد شد: بخش نخست در ارتباط با "مفاهیم اولیه" می‌‌باشد و بخش دوم به "بررسی ماهیت ضمانت در اسناد تجارتی" می‌‌پردازد.
 
کلیدواژه‌ها

احمدی، فاطمه (1396)، «فرمالیسم اسناد تجاری و آثار آن در حقوق تجارت ایران»، مطالعات حقوقی،  8: 123-172
اسکینی، ربیعا (1395)، «حقوق تجارت (برات، سفته، قبض انبار، اسناد در وجه حامل و چک)»، چاپ بیست و سوم. تهران: انتشارات سمت.
اسلامی، علیرضا (1383)، «ضمانت در اسناد تجارتی»، ماهنامه‌ کانون، 50: 59 -68.
امامی، حسن (1390 )، «حقوق مدنی»، جلد دوم، چاپ بیست و سه، تهران: انتشارات اسلامیه.
ایزانلو، محسن (1396 )، عضو هیأت علمی و دانشیار دانشگاه تهران.
جنیدی، لعیا (1396)، عضو هیأت علمی و دانشیار دانشگاه تهران.
ستوده‌تهرانی، حسن (1375 )، «حقوق تجارت (جلد سوم)»، چاپ دوم، تهران: نشر دادگستر.
سید احمدی سجادی، سید علی (1381)، «تضامن در اسناد تجارتی»، مجله‌ مجتمع آموزش عالی قم، 14: 90 - 112
صحرانورد، رضا (1395)، ریاست اداره کل حقوقی بانک انصار.
عرفانی، محمود (1382)، حقوق تجارت، جلد سوم، چاپ اول، تهران: نشر میزان.
کاتبی،حسینقلی (1370 )، «حقوق تجارت»، چاپ پنجم، تهران: انتشارات گنج دانش.
کاتوزیان، امیر ناصر، «اثر عقد ضمان۳»، مجله کانون وکلا، ۳۸، ۱۳۳۳: 6-10
کاتوزیان، امیرناصر (1378)، «حقوق مدنی (درس‌هایی از عقود معین)»، جلد دوم، چاپ دوم، تهران: نشر گنج دانش.
کاتوزیان، امیرناصر (1385)، «عقود معین»، جلد چهارم، چاپ پنجم، تهران: شرکت سهامی انتشار.
مسعوری، بابک (۱۳۷۹)، «اصول حاکم بر اسناد تجاری»، مجله کانون وکلا،  ۱۷۱: ۱۰۱-۱۳۱.
نیک فرجام، کمال (1381)، «ضمانت در اسناد تجارتی»، فصلنامه دیدگاه‌های حقوقی، 25 : 94-114.
یاوری و یوسفی (1395)، کارشناسان دایره‌ قرارداد‌‌های بانک انصار.
 
 
دوره 19، شماره 108 - شماره پیاپی 108
مرداد و شهریور 1400
صفحه 127-140

  • تاریخ دریافت 29 مرداد 1399
  • تاریخ بازنگری 01 دی 1399
  • تاریخ پذیرش 07 دی 1399