پژوهشنامه صنعت و معدن

پژوهشنامه صنعت و معدن

بررسی اهمیت و نقش اشتغال زایی تعاونی‌های روستایی در اقتصاد ایران با رویکرد داده‌بنیاد

نوع مقاله : ترویجی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری کارآفرینی،گروه مدیریت و کارآفرینی ، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 استادیار گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، اقتصاد و حسابداری، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران
3 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، ص.پ. 4697-19395، تهران، ایران،
4 دانشجوی کارشناسی ارشد، رشته کارآفرینی سازمانی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
5 دانشجوی دکترای کارآفرینی، گروه مدیریت وکارآفرینی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
چکیده
یکی از مهم‌ترین مشکلات امروز کشور بیکاری جوانان است می‌‌توان با روش‌‌های مختلف اقتصادی از جمله تعاونی‌‌ها، فرصت‌آفرینی برای اشتغال جوانان کرد. باید در نظر داشت که در رشد و توسعه هر کشور، موضوع فقر و نرخ بیکاری، شاخص‌‌های مهمی هستند که بهبود آن‌ها موجب موفقیت بیشتر در اجرای برنامه‌‌های توسعه است. شرکت‌‌های تعاونی یکی از مهم‌ترین تشکل‌‌های غیردولتی هستند که موفقیت و مزیت آن‌ها در برنامه‌‌های کاهش فقر تحقق می‌‌یابد. هدف اصلی پژوهش، بررسی اهمیت و نقش اشتغال‌زایی تعاونی‌‌های روستایی در اقتصاد ایران بود که با رویکرد داده بنیاد انجام شد.
مواد و روش: ابزار گردآوری اطلاعات مصاحبه نیمه ساختاریافته و مشارکت‌‌کنندگان پژوهش اساتید گروه مدیریت و کارآفرینی، روسای تعاونی‌‌ها و کارآفرینان بود. نمونه‌‌گیری به روش هدفمند انجام شد که از 13 نفر مصاحبه به عمل آمد. انتخاب نمونه طبق گلوله برفی پیش رفت و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه داشت. تحلیل داده‌‌ها با استفاده از روش کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی و ملزومات آن مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. در این پژوهش جهت اطمینان از روایی و پایایی سؤالات از روش تطبیق توسط اعضا و روش توافق درون موضوعی استفاده شد.
بحث و نتیجه‌‌گیری: عوامل مؤثر بر اهمیت و نقش اشتغال‌زایی تعاونی‌‌های روستایی عبارت‌اند از: ویژگی‌‌های فردی، عوامل اجتماعی، عوامل مکانی، دولت، مراکز آموزشی و پژوهشی، اشتغال‌زایی، سودآوری، تدوین و برنامه‌‌ریزی استراتژیک، عوامل اقتصادی، عوامل محیطی و اشتغال‌زایی در تعاون‌‌های روستایی.
نتایج: با توجه به نتایج به‌دست‌آمده اشتغال‌زایی در تعاونی‌‌های روستایی به‌طور مستقیم به کاهش فقر از طریق پیشرفت اقتصادی و اجتماعی اعضا تأثیرگذار بوده است. همچنین برای حضور افراد در تعاونی‌‌های روستایی مشارکت و آگاهی مردم بیشترین تأثیر را دارند. امروزه تعاونی‌‌ها به‌عنوان یک نهاد مردمی می‌‌تواند نقش زیادی در توسعه اقتصادی روستاها داشته باشند، فعالیت‌‌های ارزشمند اقتصادی و اجتماعی بر کسی پوشیده نیست. ارائه تسهیلات مالی، ایجاد امکانات رفاهی، فعالیت در زمینه امور بازرگانی و بازاریابی، ارائه خدمات با قیمت پایین، حذف واسطه‌ها و .... تأییدی بر ادعای تأثیر مثبت اقتصادی این نهادها در روستاها است. تجربیات در زمینه نقش و اهمیت تعاونی‌‌های روستایی در اشتغال‌زایی نشان می‌‌دهد که هرچند اشتغال‌زایی برنامه‌‌ریزی گسترده را می‌‌طلبد ولی تعاونی‌‌ها می‌‌توانند در این فرایند نقش مؤثری داشته باشند. در این زمینه باید شرایط اقتصادی، اجتماعی، محیطی و ... در منطقه موردتوجه قرار گیرد. تعاونی‌‌ها با ایجاد انگیزه و فراهم کردن شرایط هماهنگی و همکاری اعضا اعتماد آن‌ها را جلب کنند. البته باید خاطرنشان کرد که توانایی‌‌های تعاونی‌‌ها نشان‌‌دهنده افزایش درآمد اعضای خود و کاهش ریسک فعالیت‌‌های اقتصادی است.
کلیدواژه‌ها

امینی، علیرضا(1394). تحلیل بازار و سیاست‌‌های اشتغالزایی اقتصاد ایران(با تاکید بر برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی)، مجله اقتصادی، شماره‌‌های 5 و 6 مرداد و شهریور، صص 23-40.
آینه، معصومه و محمودیان، یعقوب(1399). بازاریابی شبکه‌‌ای و تاثیر آن در تحقق اقتصاد مقاومتی، فصلنامه علمی اقتصاد اسلامی، سال 20، شماره 79، صص207-238.
بابایی فارسانی، میثم؛ امین دوست، عاطفه و علیدادی، ابوذر (1397). طراحی الگوی نوآوری باز در شرکتهای کوچک و متوسط با استفاده از نظریه داده بنیاد(مورد مطالعه: صنایع غذایی استان چهارمحال بختیاری)، فصلنامه مدیریت راهبردی دانش سازمانی، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، سال 1، شماره2، 95-136.
باصری، بیژن و جهانگرد، اسفندیار(1386). بررسی و تحلیل ظرفیت اشتغالزایی بخش کشاورزی ایران، نشریه اقتصاد کشاورزی و توسعه، دوره 15، شماره 59، صص 119-146.
باصری، بیژن و روشنی یساقی، نوریه(1393). بررسی عوامل موثر بر اشتغالزایی صنایع کوچک در استان گلستان، فصلنامه علوم اقتصادی، سال 8، شماره 26، 113-131.
برقی، حمید و شایان، محسن(1396). تحلیل عملکرد شرکت‌های تعاونی کشاورزی بر پایداری اشتغال روستایی (نمونه موردی: شهرستان کاشان)، مجله علوم اجتماعی، شماره 27، 1-20.
تجری، مجتبی؛ صالحی عمران، ابراهیم؛ مهر علی زاده، یداله و علیزاده ثانی، محسن(1398). طراحی الگویی به منظور بازسازی سیستم دانشگاهی در علوم تربیتی با تاکید بر رویکرد اشتغالزایی، فصلنامه مشاوره شغلی و سازمانی، دوره 11، شماره 41، صص 45-78.
حداد، میثم و صادقی، حجت الله (1399). تحلیل رابطه عوامل جمعیتی با وضعیت اشتغال بخش کشاورزی (مورد مطالعه: روستاهای استان اصفهان)، فصلنامه روستا و توسعه پایدار فضا، دوره 1، شماره 3، پیاپی 3، 83-94.
حیدری ساربان، وکیل (1391). بررسی عوامل موثر بر موفقیت تعاونی‌‌های تولید روستایی (مطالعه موردی: شهرستان پارس‌آباد)، فصلنامه علمی- پژوهشی نگرش‌‌های نو  در جغرافیای انسانی، سال 4، شماره 2، صص151-165.
خبرنگار حوزه امام و رهبری گروه سیاسی خبرگزاری آنا(1392). مهم‌ترین محورهای بیانات رهبر انقلاب درباره اقتصاد مقاومتی.
خسروی‌‌پور، بهمن و خالدی، سکینه(1398). نقش تعاونی‌‌ها در اشتغال جوامع روستایی، همایش‌‌های اقتصاد، مدیریت توسعه و کارافرینی با رویکرد حمایت از کالای ایرانی، https://civilica.com/doc/914658.
دانایی فرد، حسن و امامی، سید مجتبی(1386). استراتژی‌‌های کیفی: تاملی بر نظریه‌‌پردازی داده بنیاد، اندیشه مدیریت، سال 1، شماره 2، صص 69-97.
ذوالقدر، فاطمه(1400). نقش و اهمیت تعاونی‌‌ها در ایجاد اشتغال و محرومیت‌‌زدایی، مردم سالاری انلاین، کد مطلب 155444، بازدید 03/02/1401.
رضایی، روح الله(1393). بررسی نقش جایگاه کارآفرینی در توسعه تعاونی‌‌های روستایی، نشریه کارآفرینی در کشاورزی، جلد 1، شماره 1، صص85-102.
شمس الدینی، علی و حسینی، سید ناصر(1390). نقش تعاونی‌‌های صنایع کوچک در اشتغالزایی و توسعه روستاها، تعاون، سال 22، دوره جدید، شماره 6، صص 135-156.
شمشاد، معصومه؛ ملک محمدی، ایرج؛ حسینی نیا، غلام حسین(1391). شناسایی و تحلیل مولفه‌های موثر بر اشتغالزایی در تعاونی‌های منابع طبیعی استان گلستان، پژوهش‌های جغرافیایی انسانی، شماره 79، 141-156.
طاهر خانی، مهدی و قرنی آرانی، بهروز(1384). مطالعه عوامل موثر بر گرایش روستاییان به تشکیل تعاونی‌‌های روستایی (مطالعه موردی: دهستان قنوات قم)، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 78، صص81-101.
فاضل نیا، غریب(1386). تحلیل عوامل و شرایط محیطی موثر بر شناخت و آگاهی روستاییان از بخش تعاون مورد شناسی: استان سمنان، فصلنامه جغرافیا و توسعه، شماره 10، صص 37-54.
فاطمی، مهدی؛ زاینده رودی، محسن؛ جلایی، عبدالمجید(1401). تحلیل اثر اندازه بهینه دولت بر اشتغال بخش کشاورزی در اقتصاد ایران، فصلنامه روستا و توسعه پایدار فضا، دوره 3، شماره 4، پیاپی 12.
فرج زاده، زکریا؛ زارعی، صمد و مختاری، سهراب(1394). تامین مالی خرد و اشتغالزایی در تعاونی‌‌های استان فارس با تاکید بر تعاونی‌‌های روستایی: ارزیابی دیدگاه اعضای تعاونی و عوامل تعیین‌‌کننده، فصلنامه روستا و توسعه، سال 19، شماره 2، صص 177-201.
فرج زاده، زکریا؛ زارعی، صمد؛ مختاری، سهراب(1395). تامین مالی خورد و اشتغالزایی در تعاونی‌های استان فارس با تاکید بر تعاونی‌های روستایی: ارزیابی دیدگاه اعضای تعاونی و عوامل تعیین‌کننده، فصلنامه روستا و توسعه، سال 19، شماره 2، 177-201.
فیض‌‌پور، محمد علی و پیروی، مهدیه(1399). اشتغالزایی و عوامل موثر بر آن در صنایع تولیدی ایران، نشریه علمی (فصلنامه) پژوهش‌‌ها و سیاست‌‌های اقتصادی، شماره 94، سال 28، صص 457-496.
کریم، محمد حسین(1394). چالش‌‌های شبکه‌‌های تعاونی و روستایی ایران، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، سال 4، شماره 3، پیاپی 13، صص 173-196.
کشوری، بهمن(1380). تاریخچه شرکت‌‌های تعاونی مصرف در ایران، نشریه 33، تهران.
مبارک آبادی، هوشنگ؛ سلیمانی، قاسم؛ موحدی بهروز، روح اله(1394). شناسایی ظرفیت‌ها و توانمندی‌های ایجاد اشتغال از طریق تعاونی‌ها، کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در مدیریت و مهندسی صنایع، دوره 2، 1-12.
مرکز آمار ایران(1398). نتایج آمارگیری از کارگاه‌‌های صنعتی ده نفر کارکن و بیشتر طی سال‌‌های مختلف.
مهدوی، محسن(1394). خط‌‌مشی‌‌گذاری تعاونی‌‌های روستایی در جهت اشتغالزایی، اولین کنفرانس بین‌‌المللی اقتصاد، مدیریت، حسابداری و علوم اجتماعی، مشهد. https://civilica.com/doc/522890.
سنگسری، شیما؛ یوسفی، محمد قلی؛ آماده، حمید(1398). تاثیر بهره‌‌وری کا عوامل تولید بر اشتغال در صنایع تولیدی ایران، فصلنامه مدلسازی اقتصادی، سال 13، شماره 3، پیاپی 47، صص 129-157.
Akwabi- Ameyaw, Kofi. (Match, 1997). Produder cooperative resettlement projects in zimbabwc: lessons from a failed agricultural development strategy, world development, vol. 25, issue 3, pp 437-456.
Amini, A. (2014). Analysis of the labor market and employment policies of Iran’s economy with emphasis on the fourth program of economic, social and cultural development, Economic magazine of the 15th year of August and September 2014, numbers 5 and 6 , 23-40.(In Persian)
Ayeneh, M., mahmodian, Y. (2020). The effect of network marketing on Resilience economy, Islamic Economics, 20(79), 207-238.(In Persian)
Babaee Farsani, M., Amindoust, A., Alidadi, A. (2018). Designing an Open Innovation Model in Active Small and Medium Sized Enterprises through Grounded Theory (Case Study: Food Industries in Chaharmahal & Bakhtiari Province), Scientific Journal of Strategic Management of Organizational Knowledge, 1(2), 95-136.(In Persian)
Barki, Hamid, Shayan, Mohsen. (2016). Analysis of the performance of agricultural cooperative companies on the sustainability of rural employment (case example: Kashan city), Geographical Sciences (Applied Geography) , 13(27), pp. 1-20.(In Persian)
Baseri, B & Roshni Yasagi, n. (2013). Investigating factors affecting the employment generation of small and medium industries in golestan province, Journal of Economic Sciences, 8(26).113-131. (In Persian)
Basery, B., & Jahangard, A. (2007). An Examination of Job-Creation Capacity in Iranian Agriculture, Agricultural Economics and Development, 15(3), 119-146. doi: 10.30490/aead.2007.58888.(In Persian)
Baticados. Didi B; Agbayani, Renato F; Gentorai, Francisco E. (March 1998). Fishing cooperatives in capiz, central Philippines: their importance in managing fishery resources fisheries research, vol. 34, issue 2, pp 137-149.
Birks, M. & Mills, J. (2012). Grounded theory: A practical guide. London: Sage.
Charmaz, (2017a) Constructivist grounded theory, The Journal of Positive Psychology, 12:3, 299-300, DOI: 10.1080/17439760.2016.1262612.
Charmaz, K. (2017b). Special Invited Paper. International Journal of Qualitative Methods, 16(1), 160940691771935. doi:10.1177/1609406917719350.
Correspondent of the imam field and leader of the political group of Anna news agency(2013). The most important axes of the revolutionary leaders statements about resistance economy. (In Persian)
Danaeifard, H & Emami, S. M(2007). Qualitative research strategies : a reflection on foundational data theorizing, Strategic Management Thought, 1(2), 69-97.(In Persian)
Egberi, A. K. & Oriefe, C. O.(2020). Does Cooperatives Matter for Employment Generation and Business Growth? Evidence from Nigeria, American International Journal of Business Management (AIJBM), 3(10). 10-16.
Farajzadeh, Z., Zareei, S. & Mokhtary, S. (2016). Microfinance and Employment Generation in Cooperatives of Iran\’s Fars Province with Emphasis on Rural Cooperatives: Evaluating Both the Viewpoints of Members and the Determinants, Village and Development, 19(2), pp. 177-201. doi: 10.30490/rvt.2016.59467. (In Persian)
Fatemi, M., Zayandehroodi, M., Jalaee, A. (2022). Investigating the effect of the optimal government size on employment in the agricultural sector in Iran’s economy, Village and Space Sustainable Development, 3(4), pp. 22-43. doi: 10.22077/vssd.2022.5587.1127. (In Persian)
Fazelniya, G. (2007). The Analysis of Effective Environmental Factors on Rural People’s Knowledge and Awareness in Cooperation Sector- Case Study: Semnan Province, Geography and Development, 5(10), pp. 37-53. doi: 10.22111/gdij.2007.3659. (In Persian)
Feizpour M, peyravi M. (2020). Net Job Creation and Its Effective Factors in Iranian Manufacturing Industries; Journal of Economic Research and Policies, 28 (94) :457-496. (In Persian).
Frost, N. Nolas, S. M. Brooks-Gordon, B. Esin, C. Holt, A. Mehdizadeh, L. &Shinebourne, P. (2010). Pluralism in qualitative research: The impact of different researchers and qualitative approaches on the analysis of qualitative data. Qualitative research, 10(4), 441-460.
Haddad, M., sadeghi, H. O. (2020). Analysis of the relationship between demographic factors and employment situation in the agricultural sector (Case study: villages of Isfahan province), Village and Space Sustainable Development, 1(3), pp. 83-94. doi: 10.22077/vssd.2021.3987.1017.(In Persian)
Herman E. and Georgescu M.A(2012). Employment strategy for poverty reduction. A Romanian perspective, procedia- social and behavioral sciences, 58: 406-415.
Heydari Sarban, V. (2011). Investigation of factors affecting the success of rural production cooperatives (case study: Pars Abad city), Scientific and Research Quarterly of New Attitudes in Human Geography , 4(2), pp. 151-16.(In Persian)
Iosua E.E., Gray A.R., McGee Erik L.c., Keane R., Healsc M and Hancox R.J(2014). Employment among schoolchildren and is associations with adult substance use, psychological well-being, and academic achievement, Journal of adolescent health, 3: 1-7.
Karim M H. (2015). Challenges of Iran’s Rural Cooperative Networks. SPACE ECONOMY & RURAL DEVELOPMENT; 4 (13) :173-196. (In Persian).
Keshvari, B. (2001). History of consumer cooperative in Iran, Pablication 33, Tehran. (In Persian)
Khosravipour, B & Khaledi, S. (2018). The role of cooperatives in the employment of rural communities, Economic conferences, Development management and entreprenurship with the approach of supporting Iranian goods, https://civilica.com/doc/914658. (In Persian)
Mahdavi, M. (2014). Policymaking of rural cooperatives in the direction of job creation, Place of publication:The first international conference of economics, management, accounting, social sciences, Mashad, https://civilica.com/doc/522890. (In Persian).
MCphail M.G. (2003). Colorado data for cooperative extension decade planning, www.world bank. Org/poverty/wrppoverty.
Mubarak Abadi, H., Soleimani, G., & Mohvedi Behrouz, R. (2014).
Identifying the capacities and capabilities of creating employment through cooperatives, Conference: International Conference on New Researches in Management and Industrial Engineering. (In Persian).
Okwara, M. O. & Uhuegbulem, I. J. (2017). Roles of Cooperatives in Economic and Rural Empowerment in Imo State, Nigeria, American Scientific Research Journal for Engineering, Technology, and Sciences(ASRJETS), 33(1), 146-154.
Pindado, E., & Sanchez., M.(2017). Researching the entreneurial behavior of new and existing ventures in Europena agriculture. Small Business Economics, 49(2), 421-444.
Rezaei, R. (2014). Investigating the role and position of entrepreneurship in the development of rural cooperatives Journal of Studies in Entrepreneurship and Sustainable Agricultural Development, 1(1), pp. 85-102. (In Persian)
Rodriguez, J. & College, A. (2010). Small holders agricultural cooperatives and rural development in colonbia. Becario Colfuturo, 1062.
Sangsari, S., Yousefi, M. G., Zare, H. (2018). Effect of total productivity of production factors on employment in manufacturing industries of Iran, Economic Modeling, Scientific Quarterly , 13(47), pp. 129-157. (In Persian).
Shamshad, M., Malek Mohammadi, I. & Hosseni Nia, G. (2013). Identifying and analyzing the factors affecting job creation in natural resource cooperatives of Golestan province, Human Geography Researches, 44(79), 141-156. (In Persian)
Shamsoddini, A., Hosseini, S. N. (2011). The Role of Small Industries Cooperatives in Entrepreneurship and Rural Development, Co-Operation and Agriculture, 22(6), pp. 135-157. (In Persian)
Statistics Center of iran. (2019). Statistics results from industrial workshops with ten more workers during different years. (In Persian)
Taher Khani, M. & Qherni Arani, B. (2005). Studying factors influencing the tendency of villagers to form rural cooperative(Case of study: Ghaenat district of Qom), Geographical research Quarterly, 78, 81-101.(In Persian)
Tajari, M., salehi omran, E., mehralizadeh, Y., alizadehsani, M. (2019). Designing a model for the reconstruction of a university system in education, with an emphasis on job creation, Career and Organizational Counseling, 11(41), pp. 45-78. doi: 10.29252/jcoc.11.4.45.(In Persian)
Yao, y.(2018). Does higher education expansion enhance productivity? Journal of macroeconomics, 59, p.p 169-194.
Zul Qadr, F. (2021). The role and importance of cooperatives in creating employment and removing deprivation, Online democracy, Item code: 155444, 23/05/2022 visit. (In Persian)
 
 

  • تاریخ دریافت 07 بهمن 1401
  • تاریخ بازنگری 26 اسفند 1401
  • تاریخ پذیرش 27 اسفند 1401