پژوهشنامه صنعت و معدن

پژوهشنامه صنعت و معدن

مطالعۀ تطبیقی اقسام سیستم‌های ثبت تجار حقیقی با تأکید بر نقش دفتر ثبت تجاری در شناسایی تجار حقیقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی دانشگاه حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری حقوق حصوصی دانشکده حقوق دانکده فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
چکیده
ثبت تجار حقیقی به‌عنوان مکانیزمی جهت شناسایی تجار و تمایز آنها از غیر تجار است که به واسطه آثار حقوقی ویژه‌ای که به منظور تامین امنیت معاملاتی دارد، مورد توجه مقنن در کشورهای تابع نظام حقوق نوشته قرار گرفته است. با این‌حال جوامع مختلف بر اساس نیازسنجی‌های خود و مبانی بنیادینشان در موضوعی، شخصی یا مختلط بودن نظام حقوق تجارت، مدلی از نظام ثبت تجار حقیقی را پیش‌بینی کرده‌اند که دارای تفاوت‌های اساسی با یکدیگر بوده و کارکردهای حقوقی متفاوتی را از خود بروز می‌دهند.
بر این اساس پرسش قابل طرح آن است که ثبت تجار حقیقی اساسا چه کارکردهایی را ارائه می‌دهد و با توجه به این کارکردها، اقسام نظام‌های ثبت تجار حقیقی کدامند.
این پژوهش با نگاهی تطبیقی تحلیلی به این نتیجه رسیده که اساسا ثبت تجار حقیقی با دو هدف «تسریع،تسهیل و تأمین عملیات تجاری» در بعد خصوصی و «کنترل و نظارت حاکمیتی بر تجارت» در بعد عمومی پا به عرصۀ وجود گذاشته است و در این عرصه، نظام‌های حقوقی از سه الگوی متفاوت بر اساس مولفۀ «نقش دفتر ثبت تجاری در شناسایی تجار حقیقی» بهره‌ برده‌اند که سیستم ثبتی مبتنی بر نظام شخصی در تحقق کارکردهای حقوقی مورد انتظار از سیستم ثبت تجار نسبت به دو سیستم دیگر کارآمدتر است.
در همین راستا برای پیاده‌سازی نظام ثبت شخصی در حقوق ایران برخی اصلاحات قانونی مورد توصیه است.
کلیدواژه‌ها

اسکینی، ربیعا. (1392). حقوق تجارت:کلیات،معاملات تجاری، تجار و سازماندهی فعالیت تجاری،، تهران: انتشارات سمت، چاپ هجدهم.
باقری، محمود. (1385). اقتصاد مبتنی بر بازار و کاستیهای حقوق خصوصی. پژوهش حقوق و سیاست،دوره 8، شماره 9، صص41 -88.
بکای، عیسی. (2018). الشروط القانونیه و التنظیمیه لمزاوله الانشطه التجاریه فی ظل التشریع الجزایری(القانون04-08المورخ فی 14 اوت2004)، رساله دکتری حقوق و علوم اداری. دانشگاه الاجزائر1.
بن حمیدوش، نورالدین و حمادی، محمدرضا. (2019). التسجیل فی السجل التجاری بین الشرط و الاثر لاکتساب الصفه التاجر، مجله الاستاذ الباحث لدراسه القانونیه و السیاسیه. شماره 4، صص 9- 36.
حسانی، احمد سفیان. (2017). النظام القانونی للمرکز الوطنی للسجل التجاری،پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق، دانشگاه زیان عاشور.
ستوده تهرانی،حسن(1376). حقوق تجارت. جلد اول. تهران: انتشارات دادگستر. چاپ سوم
شریفی، ملیکه و شلی، دنیازاد. (2018). إلتزام الصیدلی بالقید فی السجل التجاری. پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق. دانشگاه عبد الرحمان میرة.
شوایدیه، منیه،(2018)، محاضرات فی القانون التجاری: مدخل للقانون التجاری»، جزوه درسی تاجر و اعمال تجاری، دانشگاه 8 مای 1945.
صفری، محمد. (1396). حقوق بازرگانی ورشکستگی. تهران: انتشارات شرکت سهامی انتشار. چاپ سوم
صفری، منصور. (1343). بازرگان. نامه اتاق بازرگانی. شماره140.صص 3- 8.
طباطبائی حصاری، نسرین و صفی‌زاده، سروش. (1400)، نظام ثبت شرکت‌های تجاری در آینه حق دسترسی به اطلاعات. تهران: انتشارات دانشگاه تهران. چاپ اول.
کاویانی، کوروش. (1394)، مقدمۀ حقوق تجارت، تهران: میزان. چاپ اول.
کمال طه، مصطفى (1982). القانون التجاری. بیروت: الدار الجامعیه. چاپ اول.
گیل نیرنگ، نصرالله(1375). ضابطۀ تشخیص تاجر و اعمال تجارتی در حقوق ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه تهران.
معتمدی، جواد(1398). روش تفسیر در حقوق تجارت. تهران: شرکت سهامی انتشار. چاپ اول.
Bagheri,M. (2006).Market-based economics and Private law deficiencies, Journal of Law & Policy, Vol. 8, No.19, pp.41-89 (in Persian)
Bekai,A. (2018). Legal and organizational conditions for doing business according to Algerian law (Law 04-08-08 dated 14 August 2004), PhD Thesis in legal and administrative sciences, Algiers 1 University.(in Arabic)
Ben Hamidoush,N. & Hamadi, M.(2019) Entry in the commercial register between the condition and the effect of the acquisition of trader status, Journal of Professor Researcher for Legal and Political Studies,Vol. 3, No. 4,pp. 9-36.(in Arabic) http://dspace.univ-msila.dz:8080//xmlui/handle/123456789/18190
Bigot, C.,(1998). Protection des droits de la personnalité et liberté d’information. Paris: Recueil Dalloz.
Eskini,R. (2015).Commercial Law (Generalities, Commercial Acts, Merchants and the Organization of Commercial Activity),Tehran:SAMT Pub.(in Persian)
Fuller, Lon L. (1941). Consideration and Form, Columbia Law Review, Vol.41. No.5, pp. 799-824. https://doi.org/10.2307/1117840.
Gil Neyrang,N. (1997). Detection criteria of Merchant and commercial acts in Iranian law,M.A thesis in Private Law,Tehran University(in Persian).
Goudreau, M.,(1994). De l’acte commercial à l’acte de l’entreprise dans le Code civil du Québec, Revue générale de droit, Vol.25. No. 2, pp. 235-249. https://doi.org/10.7202/1056327ar.
Goulet, J.(1965). Un nouvel inventaire des objets de commerce. Les Cahiers de droit, Vol.7. No.1, pp. 84-96. https://doi.org/10.7202/1004215ar
Hesaani,A.(2017).The legal system of the National Center for Commercial Register,M.A Thesis in Law,Ziane Achour University.(in Arabic)
Jula, R.(2009). Fallsammlung zum Handelsrecht. Heidelberg:Springer.
Kamal Taha,M.(1982). Commercial Law.Beirut: Aldaar Aljamieiyh pub.
Kavyani,K.(2015).Introduction to Commercial Law, Tehran: Mizan.(in Persian)
Meyer, J. (2007). Handelsrecht Grundkurs und Vertiefungsku. Heidelberg: Springer.
Motamedi,Javad (2019), Interpretation method in Commercial law,Tehran: Entesharco. Pub(in Persian)
Oetker, H. (2019). Handelsrecht, Heidelberg: Springer.
Ouali, D.,(2017). L’immatriculation au registre du commerce : étude des droits tunisien et français, PhD thesis in Private Law. De l’université de Sfax en cotutelle avec l’université Paris I.
Saghri,M.(1964). Merchant, Chamber of Commerce Letter Journal, No.140,pp.3-8. (in Persian)
Saghri,M.(2017), Bankruptcy Commercial Law,Tehran: Entesharco. Pub. (in Persian).
Schweidy, M.(2018), Lectures on commercial law: the entrance to commercial law, commercial acts and merchant, University May 8, 1945.(in Arabic)
Sharifi,M. & Scheli,D.(2014), The pharmacist’s commitment to be registered in the commercial register, M.A Thesis in Law, Abderrahmane Mira University.(in Arabic)
Sotoudeh.H. (1997).Commercial law, Vol1, Tehran, Dadgostar Pub. (in Persian)
Tabatabai Hesari, N., & Safizade, S.(2021), The System of Commercial Companies Registry in the light of Right of Access to Information, Tehran: University of Tehran Press. (In Persian)
 
 
دوره 22، شماره 124 - شماره پیاپی 124
فروردین و اردیبهشت 1403
صفحه 75-88

  • تاریخ دریافت 10 آبان 1402
  • تاریخ بازنگری 25 آذر 1402
  • تاریخ پذیرش 20 دی 1402