پژوهشنامه صنعت و معدن

پژوهشنامه صنعت و معدن

گذار فناورانه به صنعت پایدار: نقش زیست‌محیطی تجارت الکترونیک در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، وزارت صنعت، معدن و تجارت، تهران، ایران (نویسنده مسئول)
2 دانشکده مدیریت، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
چکیده
رشد شتابان تجارت الکترونیک در سال‌های اخیر، اگرچه دستاوردهای اقتصادی قابل‌توجهی به همراه داشته، اما با چالش‌های زیست‌محیطی جدی نظیر افزایش مصرف انرژی، انتشار کربن و تولید فزاینده پسماند همراه بوده است. این پژوهش با هدف تحلیل نقش فناوری‌های نوظهور، به ‌ویژه هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء، در تعدیل این اثرات منفی و ارتقای پایداری زیست‌محیطی انجام شده است. مطالعه حاضر با استفاده از رویکرد روش‌شناسی آمیخته اکتشافی انجام گرفت. در بخش کیفی، با اتکا به مرور نظام‌مند ادبیات موضوع و تحلیل محتوا، مؤلفه‌ها و روابط کلیدی شناسایی شدند. در بخش کمّی، برای اعتبارسنجی مدل مفهومی، داده‌های حاصل از پرسشنامه توزیع‌شده میان ۵۶ تن از خبرگان، با بهره‌گیری از تکنیک مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزار «اسمارت‌پلاس» تحلیل شد. یافته‌ها حاکی از آن است که پذیرش هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء تأثیر مثبت و معناداری بر پایداری زیست‌محیطی در تجارت الکترونیک دارد. مکانیزم‌های کلیدی این اثرگذاری شامل بهینه‌سازی هوشمند شبکه حمل‌ونقل، مدیریت بهینه منابع و کاهش ضایعات ناشی از بسته‌بندی است. در نهایت، این مطالعه نشان می‌دهد که یکپارچه‌سازی هوشمند این فناوری‌ها، ضرورتی راهبردی برای گذار به تجارت الکترونیک پایدار و تحقق اهداف زیست‌محیطی در این صنعت است.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 06 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 10 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 29 تیر 1405