پژوهشنامه صنعت و معدن

پژوهشنامه صنعت و معدن

سیاست فناوری در بحران: تحلیل تجربه ایران در تولید و توسعه واکسن کووید-۱۹

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)
2 پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
چکیده
همه‌گیری کووید-19 ضرورت نقش‌آفرینی دولت‌ها در سیاستگذاری فناوری و تسریع توسعه و تولید واکسن را برجسته نمود. در این راستا، پژوهش حاضر به تحلیل سیاست‌ها در ایران در فرآیند توسعه و تولید واکسن کووید-19 می‌پردازد. این پژوهش دارای رویکرد کیفی بوده و داد‌های موردنیاز آن با استفاده از 11 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با مدیران، سیاست‌گذاران و متخصصان فعال در پروژه‌های توسعه و تولید واکسن‌ کووید-19 در بازه زمانی مهر 1402 تا آبان 1403 جمع‌آوری، و با تحلیل محتوای کیفی و کدگذاری باز و محوری تحلیل شده است. چارچوب مفهومی مستخرج از پیشینه و تجارب بین‌المللی، سیاست‌ها را در سه محور تنظیم‌گری، حمایت‌های مالی و حمایت‌های غیرمالی دسته‌بندی نموده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد ابزارهای تنظیم‌گری نظیر تسریع در صدور مجوز و مجوز اضطراری بیشترین اثربخشی را در پیشبرد پروژه‌های واکسن کووید-19 داشته، در حالی‌که حمایت‌های مالی و غیرمالی به‌دلیل نبود انسجام نهادی، محدودیت منابع و فقدان سیاست‌های پیش‌خرید اثربخشی کمتری داشته‌اند. همچنین ضعف در هماهنگی بین‌بخشی، محدودبودن و عدم شفافیت حمایت‌های مالی از چالش‌های مرتبط با سیاست‌‌گذاری واکسن کووید-19 است که برطرف شدن آن‌ها باید مورد توجه سیاست‌گذاران قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 12 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 16 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 30 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 08 مهر 1405