موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی پژوهشنامه صنعت و معدن 2676-7562 24 136 2026 03 21 A Note from Director-in-Charge: The Rationale for a Transformation یادداشت مدیرمسئول: چرایی یک دگرگونی 9 12 741464 10.22034/bs.2026.2105850.3327 FA حسین مدرس‌خیابانی مدیر مسئول نشریه و رییس موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی Journal Article 2026 09 13 The renaming of the journal "Commercial Surveys" to the "Journal of Industrial and Mining Research" is not merely a nominal change, but rather an epistemological readjustment and a strategic alignment with the country’s institutional transformations. This shift has been undertaken to resolve the inconsistency between the journal’s identity and the new mandates of the Institute for Trade Studies and Research, as the think tank of the Ministry of Industry, Mine and Trade. The fundamental objective of this initiative is to achieve domain-specific specialization and precise delineation of knowledge fields, thereby focusing on the structural issues of industry and mining while avoiding overlap with other journals of the ITSR Institute. In this reconfiguration, while inviting new members to the editorial board, we have sought to transform the journal from a purely academic outlet into a policy-oriented reference and a bridge between theoretical knowledge and the practical needs of the decision-making system. Accordingly, by enhancing the quality of submissions and emphasizing problem-oriented research, the journal’s position within the ecosystem of industrial development and mineral governance in the country will gradually be consolidated. تغییر نام نشریه «بررسی‌های بازرگانی» به «پژوهشنامه صنعت و معدن»، نه یک جابه‌جایی صوری، بلکه یک بازتنظیم معرفتی و انطباق راهبردی با تحولات نهادی کشور است. این دگرگونی با هدف رفع ناهماهنگی میان هویت نشریه و مأموریت‌های نوین مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی به‌ عنوان بازوی فکری وزارت صنعت، معدن و تجارت صورت گرفته است. هدف بنیادین این اقدام، تخصص‌گرایی قلمرویی و تفکیک دقیق حوزه‌های دانشی است؛ به‌گونه‌ای که با تمرکز بر مسائل ساختاری صنعت و معدن، از هم‌پوشانی با دیگر نشریه‌های موسسه پرهیز شود. در این بازآرایی ضمن دعوت از اعضاء جدید هیئت تحریریه، بر آن بوده‌ایم تا از یک رسانه علمی صرف، به یک مرجع سیاست‌محور و پل ارتباطی میان دانش نظری و نیازهای عملی نظام تصمیم‌گیری تبدیل شود. بدین ترتیب است که با ارتقای کیفیت ورودی‌ها و تمرکز بر پژوهش‌های مساله‌محور، جایگاه نشریه به تدریج در زیست‌بوم توسعه صنعتی و حکمرانی معدنی کشور تثبیت خواهد شد.

http://jimr.itsr.ir/article_741464_875d453934e5a7fc40ae9109e46362d5.pdf

موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی پژوهشنامه صنعت و معدن 2676-7562 24 136 2026 03 21 Financial and Economic Evaluation of Completing the Alumina Production Chain through the Establishment of a Refractory Cement Plant ارزیابی مالی و اقتصادی تکمیل زنجیره تولید آلومینا با احداث کارخانه سیمان دیرگداز 13 44 737507 10.22034/bs.2026.2081363.3198 FA امیرحسین رهبر استادیار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. 0000-0001-5042-7828 علی قلعه‌بان بخشایش گروه تجارت بین‌الملل، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0009-0000-6233-3546 الهام ارجمندپور گروه مدیریت، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. 0009-0000-2321-3445 Journal Article 2025 12 19 Refractory cement, owing to its resistance to high temperatures, corrosion, and abrasion, is widely used in various industries. Given the availability of the lime required for its production in Hamedan Province, this study evaluates the feasibility of establishing a refractory cement plant in the province using a mixed-methods (quantitative-qualitative) approach. Data were collected through library research and semi-structured interviews with 16 industry experts. The study was conducted in three stages: market analysis, technical and technological assessment, and financial and economic evaluation. Domestic and international market trends were forecast based on trade data, structured interviews, and regression analysis. Fixed and operating costs were estimated using statistical data and inquiries from reliable sources. Finally, the financial evaluation was conducted using COMFAR software. The findings indicate that, despite challenges in securing high-purity alumina, refractory cement production in Iran has considerable growth and export potential. The supply surplus is projected to increase from 10,993 tons in 2023 to 32,054 tons in 2026. In addition, neighboring countries offer substantial export potential, estimated at approximately 458,000 tons. The total required investment is estimated at 27,590,511 million rials. The project is expected to reach its break-even point in the first year of operation at 11.55% of production capacity. The payback period is estimated at 4.67 years, while the net present value (NPV) is 9,098,279.87 million rials and the internal rate of return (IRR) is 42.51%. Overall, the results indicate that the proposed project is financially and economically viable under the assumed conditions. . سیمان دیرگداز به عنوان ماده‌ای مقاوم در برابر حرارت بالا، خوردگی و فرسایش در صنایع مختلف کاربرد دارد. با توجه به در دسترس بودن آهک مورد نیاز تولید این سیمان در استان همدان، پژوهش حاضر به بررسی امکان تولید سیمان دیرگداز در این استان با رویکردی آمیخته (کمی-کیفی) پرداخته است. برای جمع‌آوری اطلاعات از روش مطالعات کتابخانه‌ای و مصاحبه نیمه‌ساختار یافته با 16 نفر از خبرگان صنعت استفاده شده است. تحقیق در سه مرحله با محوریت مطالعات بازاریابی، مطالعات فنی- تکنولوژی و مطالعات مالی-اقتصادی انجام شد. روند بازار داخلی و بین‌المللی محصول مبتنی بر داده‌های تجاری با استفاده از مصاحبه‌های ساختار یافته و روش رگرسیون پیش‌بینی گردید. برای تخمین هزینه ثابت و جاری از داده‌های آماری و استعلام از مراجع معتبر استفاده شد. در نهایت ارزیابی مالی با استفاده از نرم‌افزار کامفار صورت گرفت. یافته‌ها نشان داد که تولید سیمان دیرگداز در ایران با وجود چالش‌های تأمین آلومینای خالص، پتانسیل بالایی برای رشد و صادرات دارد. مازاد عرضه با رشد مثبتی مواجه بوده و از 10,993 تن (1402) به مقدار 32,054 تن (1405) خواهد رسید. در کشورهای همسایه نیز ظرفیت مناسب صادراتی (458,000 تن) وجود دارد. کل سرمایه‌گذاری مورد نیاز پروژه 27,590,511 میلیون ریال بوده و با استفاده از 11/55 درصد از ظرفیت تولید در سال اول، پروژه به نقطه سر به سری می‌رسد. دوره بازگشت سرمایه، 67/4 سال، ارزش خالص فعلی سرمایه، 87/9,098,279 میلیون ریال و نرخ بازده داخلی سرمایه‌گذاری برابر با 51/42 درصد به‌دست آمده است؛ فلذا پروژه در شرایط فوق توجیه‌پذیر است.

http://jimr.itsr.ir/article_737507_526bb7d14690a42a4622f8bd38621f84.pdf

موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی پژوهشنامه صنعت و معدن 2676-7562 24 136 2026 03 21 Identifying Strategies, Platforms, and Barriers to the Marketing Mix of Electric Vehicles on Social Media شناسایی راهبردها، بسترها و موانع آمیخته بازاریابی خودروهای برقی در شبکه‌های اجتماعی 45 70 738612 10.22034/bs.2026.2089640.3249 FA غلامحسین مقیمی گروه مدیریت بازرگانی ،واحد سمنان ،دانشگاه آزاد اسلامی ،سمنان ، ایران محمد علی شریعت گروه مهندسی صنایع، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران 0000-0002-6855-3520 ابوالفضل دانایی گروه مدیریت رسانه، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران. 0000-0001-9973-3877 Journal Article 2026 05 25 This study aims to identify and explain the strategies, platforms, and barriers affecting the application of marketing mix components for electric vehicles on social media. Given the exploratory nature of the subject, a qualitative approach and a grounded theory research strategy were adopted. The participants comprised 19 academic experts (university professors in business administration) and industry practitioners (managers and executives in the electric vehicle industry and digital marketing specialists), selected through purposive sampling based on theoretical saturation. Data were collected through in-depth, semi-structured interviews and analyzed using thematic analysis with MAXQDA. The findings resulted in 94 basic themes, 18 organizing themes (components), and 6 overarching themes (dimensions). The results indicate that marketing mix platforms can be classified into two dimensions: "Social Media" (communication tools, data analytics, and digital advertising) and "Digital Marketing Infrastructure" (websites and online platforms, mobile applications, and augmented reality). Effective strategies were identified in two dimensions: "Human Resources" (professional employees, marketing teams, and influencers) and "Customer Orientation" (target customers, customer loyalty, and customer experience). The barriers were identified in two dimensions: "Accessibility" (charging infrastructure, online sales, and physical dealerships) and "Technology Adoption" (high initial costs, low public awareness, and concerns regarding vehicle performance). These findings indicate that successful marketing of electric vehicles on social media requires a systemic and integrated perspective on these three categories and their interactions. The theoretical framework derived from this study can serve as a roadmap for companies in this field, assisting marketing managers in designing and implementing effective strategies tailored to the Iranian market. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین راهبردها، بسترها و موانع مؤثر بر به‌کارگیری مؤلفه‌های آمیخته بازاریابی خودروهای برقی در شبکه‌های اجتماعی انجام شده است. با توجه به ماهیت اکتشافی موضوع و ضرورت دستیابی به درکی عمیق و بومی از پدیده مورد مطالعه، از رویکرد کیفی و استراتژی پژوهش داده‌بنیاد استفاده گردید. مشارکت‌کنندگان در پژوهش را ۱۹ نفر از خبرگان نظری (اساتید دانشگاه در رشته مدیریت بازرگانی) و خبرگان تجربی (مدیران و مسئولان اجرایی صنعت خودروهای برقی و متخصصان بازاریابی دیجیتال) تشکیل دادند که با روش نمونه‌گیری هدفمند و بر اساس اصل اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون با کمک نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شدند. یافته‌های پژوهش منجر به استخراج ۹۴ مضمون پایه، ۱۸ مضمون سازمان‌دهنده (مؤلفه) و ۶ مضمون فراگیر (بعد) گردید. نتایج نشان می‌دهد که بسترهای آمیخته بازاریابی در دو بعد «شبکه‌های اجتماعی» (با مؤلفه‌های ابزارهای ارتباطی، تحلیل داده‌ها و تبلیغات دیجیتال) و «زیرساخت‌های بازاریابی دیجیتال» (با مؤلفه‌های وب‌سایت‌ها و پلتفرم‌های آنلاین، اپلیکیشن‌های موبایل و واقعیت افزوده) قابل طبقه‌بندی هستند. راهبردهای مؤثر نیز در دو بعد «منابع انسانی» (با مؤلفه‌های کارکنان حرفه‌ای، تیم‌های بازاریابی و اینفلوئنسرها) و «مشتری‌محوری» (با مؤلفه‌های مشتریان هدف، وفاداری مشتریان و تجربه مشتری) تبیین شدند. موانع پیش‌رو نیز در دو بعد «دسترسی» (با مؤلفه‌های زیرساخت‌های شارژ، فروش آنلاین و نمایندگی‌های فیزیکی) و «پذیرش فناوری» (با مؤلفه‌های هزینه‌های اولیه بالا، آگاهی عمومی پایین و نگرانی‌های مربوط به عملکرد خودرو) شناسایی گردیدند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که موفقیت در بازاریابی خودروهای برقی در شبکه‌های اجتماعی نیازمند نگاهی سیستمی و یکپارچه به این سه مقوله و در نظر گرفتن تعاملات پیچیده میان آن‌هاست. چارچوب نظری مستخرج از پژوهش حاضر می‌تواند به عنوان نقشه راهی برای شرکت‌های فعال در این حوزه عمل کرده و به مدیران بازاریابی در طراحی و اجرای استراتژی‌های اثربخش با توجه به شرایط بومی بازار ایران یاری رساند.

http://jimr.itsr.ir/article_738612_3d2b426f0c995ef6807420e3a262dfd5.pdf

موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی پژوهشنامه صنعت و معدن 2676-7562 24 136 2026 03 21 Historical Analysis of the Open Innovation Paradigm in Iran's Steel Industry: An Analysis Based on the Concept of Technological Learning تحلیل تاریخی به‌کارگیری پارادایم نوآوری باز در صنعت فولاد ایران: تحلیلی مبتنی بر مفهوم یادگیری فناورانه 71 90 737579 10.22034/bs.2026.2087466.3225 FA محمدرضا عطارپور عضو هیئت علمی مؤسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی، تهران، ایران. Journal Article 2026 04 25 Based on the concept of the technological trajectory in developing countries, the innovation process in these economies begins as latecomer firms interact with mature foreign companies and acquire knowledge and technology from the developed world. The dynamism of this process can, through open innovation approaches, turn latecomers themselves into sources of technology and innovation. However, the processes and mechanisms that focal firms employ in open innovation to raise their technological capability have not yet been fully identified and documented. This study aims to identify and historically analyze the open innovation patterns of Iran's steel industry from the perspective of technological learning. To this end, a case study method and a qualitative content analysis approach were adopted, and data were collected through semi-structured interviews with 19 experts from four stakeholder groups (policymakers, steel producers, engineering firms, and academic research institutes) until theoretical saturation was reached. The findings reveal three main patterns: “the instructive organization as an integration of inbound and outbound knowledge flows”, “the creation of engineering companies as spin-off firms”, and “the creation and development of an innovation ecosystem for knowledge-frontier technologies”. The historical analysis shows that each pattern has a definite starting point but no end point, persisting as overlapping layers that remain active to the present; moreover, over time the key actors and dominant learning mechanisms in each period shift, moving the industry from incremental innovation toward radical innovation. These findings offer practical implications for policymakers and focal-firm managers in designing support and learning mechanisms appropriate for each stage of the industry's maturity. بر اساس مفهوم خط سیر فناوری در کشورهای در حال توسعه، فرآیند نوآوری در این کشورها با بهبود توانمندی نوآوری بنگاه‌هایی آغاز می‌شود که با شرکت‌های خارجی بزرگ و چندملیتی تعامل دارند و دانش و فناوری را از شرکت های پیشرو جذب می‌کنند. پویایی این فرآیند می‌تواند کشورهای نوظهور را، از طریق رویکردهای نوآوری باز، خود به منبع فناوری و نوآوری بدل کند. با این حال، فرآیندها و سازوکارهایی که بنگاه‌های کانونی در نوآوری باز به کار می‌گیرند و به ارتقای توانمندی فناورانه می‌انجامد، هنوز به‌طور کامل شناسایی و مستند نشده است. هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل تاریخی الگوهای نوآوری باز در صنعت فولاد ایران از منظر یادگیری فناورانه است. برای این منظور، از روش مطالعه موردی و رویکرد تحلیل محتوای کیفی بهره گرفته شد و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۹ خبره از چهار گروه ذی‌نفع (سیاست‌گذاران، تولیدکنندگان فولاد، شرکت‌های مهندسی و مؤسسات تحقیقاتی دانشگاهی) تا دستیابی به اشباع نظری گردآوری گردید. یافته‌ها سه الگوی اصلی را آشکار ساخت: «سازمان یاددهنده به‌عنوان تلفیق جریان ورودی و خروجی دانش»، «ایجاد شرکت‌های مهندسی به‌عنوان شرکت‌های زایشی»، و «ایجاد و ارتقای زیست‌بوم نوآوری برای توسعه فناوری‌های مرز دانش». تحلیل تاریخی نشان داد که این الگوها هر یک نقطه آغاز مشخصی دارند اما فاقد نقطه پایان‌اند و به‌صورت لایه‌هایی هم‌پوشان و مکمل تا امروز فعال مانده‌اند؛ ضمن آنکه با گذر زمان، بازیگران کلیدی و سازوکارهای غالب یادگیری در هر دوره دگرگون شده و صنعت را از نوآوری تدریجی به‌سوی نوآوری بنیادین سوق داده‌اند. این یافته‌ها برای سیاست‌گذاران و مدیران بنگاه‌های کانونی در طراحی سازوکارهای حمایتی و یادگیری متناسب با هر مرحله از بلوغ صنعت دلالت‌های کاربردی دارد.

http://jimr.itsr.ir/article_737579_c730a5fcd597f62b31e7513b4905b7f3.pdf

موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی پژوهشنامه صنعت و معدن 2676-7562 24 136 2026 03 21 Design and Validation of a Sustainable Marketing Model with a Focus on Digital Transformation in Iran’s Automotive Industry طراحی و اعتبارسنجی الگوی بازاریابی پایدار با محوریت تحول دیجیتال در صنعت خودروسازی کشور 91 124 737576 10.22034/bs.2026.2086767.3220 FA مهدی رضائی گروه مدیریت بازرگانی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران 0009-0008-0879-442X رسول ثانوی فرد دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران 0000-0002-3841-5709 مصطفی خواجه استادیار، گروه مدیریت، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران 0000-0001-7901-9211 Journal Article 2026 02 26 This study aims to design and validate a sustainable marketing model with a focus on digital transformation in Iran's automotive industry. An exploratory sequential mixed-methods design was employed. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 15 academic experts and senior automotive industry managers, and the data were analyzed using grounded theory and MAXQDA software. In the quantitative phase, a researcher-developed questionnaire based on the qualitative findings, using a five-point Likert scale, was administered to 200 managers and experts. The data were analyzed using partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) with SmartPLS software. The qualitative findings identified institutional and regulatory pressures, changing customer behavior, technological competition, and sustainability requirements as causal conditions affecting sustainable marketing. Technological and information infrastructure and the structural and industrial characteristics of the automotive industry were identified as contextual conditions, while structural and process-related challenges in the transition toward sustainable digital transformation were identified as intervening conditions. The core strategy involves implementing digital transformation through data-driven approaches, intelligent customer relationship management, integration of marketing channels, improved decision-making, and strengthening the sustainable value chain, leading to economic, environmental, social, technological, and industrial outcomes. Quantitative validation confirmed statistically significant relationships among the main constructs, appropriate explanatory power, and adequate model fit. The innovation of this study lies in presenting an integrated paradigmatic framework that combines sustainable marketing, digital capabilities, institutional requirements, emerging customer behavior, and the structural contingencies of the automotive industry, enabling empirical examination of the relationships among these dimensions. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی بازاریابی پایدار با محوریت تحول دیجیتال در صنعت خودروسازی کشور انجام شد و به‌صورت آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) اجرا گردید. در بخش کیفی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان دانشگاهی و مدیران ارشد خودروسازی انجام شد و داده‌ها با روش داده‌بنیاد و نرم‌افزار MAXQDA تحلیل گردید. در بخش کمی نیز پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته بر اساس یافته‌های کیفی، با طیف لیکرت پنج‌درجه‌ای، میان ۲۰۰ مدیر و کارشناس توزیع شد و داده‌ها با روش حداقل مربعات جزئی و نرم‌افزار SMART PLS تحلیل شدند. یافته‌های کیفی نشان داد که شرایط علّی اثرگذار بر بازاریابی پایدار شامل فشارهای نهادی و رگولاتوری، تغییر رفتار مشتریان، رقابت فناورانه و الزامات توسعه پایدار است؛ همچنین زیرساخت‌های فناورانه و اطلاعاتی و ویژگی‌های ساختاری-صنعتی خودروسازی به‌عنوان شرایط زمینه‌ای و چالش‌های ساختاری و فرآیندی در مسیر گذار دیجیتال پایدار به‌عنوان شرایط مداخله‌گر شناسایی شدند. راهبرد اصلی مدل، استقرار تحول دیجیتال است که از طریق داده‌محوری، هوشمندسازی ارتباط با مشتری، یکپارچه‌سازی کانال‌های بازاریابی، بهبود تصمیم‌گیری و تقویت زنجیره ارزش پایدار، زمینه‌ساز پیامدهای اقتصادی، زیست‌محیطی، اجتماعی، فناورانه و صنعتی می‌شود. نتایج اعتبارسنجی کمی نشان داد روابط اصلی مدل از نظر آماری معنادار بوده و ضرایب مسیر میان سازه‌های اصلی، نقش پیش‌بین متغیرهای مدل را تأیید می‌کند. همچنین مقادیر ضریب تعیین سازه‌های درون‌زا بیانگر قدرت تبیینی مناسب مدل و شاخص‌های برازش مدل نشان‌دهنده کفایت ساختار اندازه‌گیری و ساختاری الگوی پیشنهادی بود. نوآوری پژوهش حاضر در ارائه الگویی یکپارچه برای تبیین بازاریابی پایدار در صنعت خودروسازی کشور بر پایه منطق تحول دیجیتال است. این الگو برخلاف رویکردهای پراکنده موجود، بازاریابی پایدار، قابلیت‌های دیجیتال، الزامات نهادی، رفتار نوین مشتریان و اقتضائات ساختاری صنعت خودرو را در قالب یک مدل پارادایمی منسجم ترکیب می‌کند و امکان سنجش تجربی روابط میان این ابعاد را فراهم می‌سازد.

http://jimr.itsr.ir/article_737576_7c5e044f641b598ff9b51d9bf56f1302.pdf

موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی پژوهشنامه صنعت و معدن 2676-7562 24 136 2026 03 21 Market Development in a Turbulent Environment: Strategic Foresight and Alternative Scenario Formulation for Iran’s Home Appliance Industry toward 2035 توسعه بازار در محیط پرتلاطم: آینده‌نگاری راهبردی صنعت لوازم خانگی ایران و تدوین سناریوهای بدیل در افق ۱۴۱۴ 125 154 737583 10.22034/bs.2026.2088413.3235 FA مصطفی محمدی دانشجوی دکترا، عضو هیات علمی، موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، تهران، ایران. محسن کشاورز ترک دکتری تخصصی آینده پژوهی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. میثم بشیری دانشجوی دکترا، عضو هیات علمی، موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، تهران، ایران. 0009-0004-0934-4480 الهام پیروز استادیار موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی Journal Article 2026 05 10 After decades of reliance on an assembly-based production model, Iran's home appliance industry has reached a critical turning point, moving toward original design manufacturing and the expansion of export markets. This study aims to develop alternative market development scenarios for the 1414 (2035) horizon, identify key drivers shaping the industry's future, and propose a strategic roadmap for proactive action. The study is applied-developmental in purpose, descriptive-analytical in nature, and adopts a strategic foresight approach. Data were collected using a mixed-methods strategy based on a sequential exploratory design. First, 34 variables were identified through PESTLE environmental scanning and an expert panel. Next, 12 key drivers were extracted through structural analysis using MICMAC software. Finally, critical uncertainties were identified and alternative scenarios were formulated using the Global Business Network (GBN) model. The findings reveal that four critical uncertainties-international engagement and sanctions, smart ecosystem penetration, environmental sustainability, and the regulatory governance structure-constitute the principal pillars shaping the industry's future. Based on these uncertainties, four alternative scenarios were developed: Technological Leap, Fragile Growth, Divergent Development, and Chain Collapse. The findings indicate that export market development requires a transition toward dynamic capabilities and renewed business models. The study proposes a context-specific model that connects strategic foresight with marketing capabilities. The findings suggest that modular architecture development and service-oriented business models are robust strategies that, regardless of which scenario materializes, can support the survival and sustainable growth of Iran's home appliance industry in a turbulent environment. هدف: صنعت لوازم خانگی ایران پس از دهه‌ها تمرکز بر الگوی مونتاژکاری، اکنون در نقطه عطف گذار به سمت تولید با طراحی اصلی و توسعه بازارهای صادراتی قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف تدوین سناریوهای بدیل توسعه بازار در افق ۱۴۱۴، به دنبال شناسایی پیشران‌های کلیدی و ارائه نقشه راه استراتژیک برای کنش‌گری پیشرو در این صنعت است. روش‌شناسی: این تحقیق از منظر هدف، کاربردی-توسعه‌ای و از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی با رویکرد آینده‌نگارانه است. داده‌ها از طریق استراتژی آمیخته (اکتشافی متوالی) گردآوری شدند. ابتدا با پایش محیطی پستل و پنل خبرگان، ۳۴ متغیر شناسایی و سپس با استفاده از تحلیل ساختاری نرم‌افزار میک‌مک، ۱۲ پیشران کلیدی استخراج گردید. در نهایت، با بهره‌گیری از مدل شبکه‌ی کسب‌وکار جهانی(GBN)، عدم‌قطعیت‌های بحرانی شناسایی و سناریوهای بدیل صورت‌بندی شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که چهار عدم‌قطعیت «تعاملات بین‌المللی و تحریم‌ها»، «نفوذ اکوسیستم هوشمند»، «پایداری زیست‌محیطی» و «ساختار رگولاتوری حکمرانی»، ستون‌های اصلی آینده صنعت را شکل می‌دهند. بر این اساس، چهار سناریو تحت عناوین «جهش فناورانه، «رشد شکننده»، «توسعه واگرا» و «فروپاشی زنجیره» ترسیم شدند. یافته‌ها موید آن است که توسعه بازار صادراتی تنها در سایه گذار به قابلیت‌های پویا و نوسازی مدل‌های کسب‌وکار میسر است. نتیجه‌گیری: اهمیت این پژوهش در ارائه مدلی بومی است که برخلاف مطالعات سنتی، آینده‌نگاری را به قابلیت‌های عملیاتی بازاریابی پیوند می‌زند. نتایج حاکی از آن است که استراتژی‌های «توسعه معماری ماژولار» و «مدل‌های خدمات‌محور»، راهبردهای پابرجایی هستند که فارغ از تحقق هر سناریو، تضمین‌کننده بقا و بالندگی صنعت لوازم خانگی در محیط متلاطم ایران خواهند بود.

http://jimr.itsr.ir/article_737583_5a66bf8ab0ce41089d8c5773f70fa4d9.pdf

موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی پژوهشنامه صنعت و معدن 2676-7562 24 136 2026 03 21 Digital Components, Institutional Quality and Entrepreneurship: A Dynamic Analysis of Heterogeneous Effects مؤلفه‌های دیجیتال، کیفیت نهادی و کارآفرینی: تحلیلی پویا از اثرات ناهمگون 155 192 737580 10.22034/bs.2026.2087958.3229 FA حمیدرضا کمالی کاملی کارشناسی ارشد مدیریت کارآفرینی-گرایش توسعه،گروه علوم اقتصادی دانشگاه گنبد کاووس محسن محمدی خیاره دانشیار گروه علوم اقتصادی دانشگاه گنبد کاووس. باقر ادبی استادیارگروه علوم اقتصادی دانشگاه گنبد کاووس. Journal Article 2026 05 03 Digitalization has often been treated as a unified construct in the entrepreneurship literature, while previous research has largely overlooked how its distinct dimensions interact differently with the institutional context. Using a disaggregated approach, this study decomposes digitalization into three core components: connectivity, internet use, and digital technology integration, and examines whether these components have heterogeneous effects on total early-stage entrepreneurial activity (TEA) and whether institutional quality asymmetrically moderates these effects. Panel data from 41 developed and developing countries over 2007 to 2023 are analyzed using the System Generalized Method of Moments (System GMM) estimator to address endogeneity and account for the dynamic nature of entrepreneurship. The findings show that all three digital components have positive and statistically significant effects on entrepreneurship, although their magnitudes differ, with connectivity emerging as the strongest direct driver. Institutional quality also asymmetrically moderates these effects. In particular, its moderating effect on digital technology integration, the most advanced layer of digitalization, is large and statistically significant, whereas its effect on connectivity, the infrastructural layer, is considerably weaker. Marginal-effects analysis further shows that in environments with weak institutional quality, connectivity generates the highest returns, while as institutional quality improves, digital technology integration yields the greatest payoff. These findings have important policy implications: countries with fragile institutions should prioritize investment in communication infrastructure, whereas economies with stronger institutions should encourage the deeper integration of advanced digital technologies into businesses. This study moves beyond one-size-fits-all approaches to digital development and offers an institutionally tailored framework for policymaking. مفهوم «دیجیتالی‌شدن» در ادبیات کارآفرینی اغلب به‌عنوان سازه‌ای یکپارچه سنجیده شده و پژوهش‌های پیشین عمدتاً از تحلیل نحوه تعامل متمایز ابعاد مختلف آن با بستر نهادی غفلت کرده‌اند. این مطالعه با رویکردی جزء‌نگر، دیجیتالی‌شدن را به سه مؤلفه اصلی شامل قابلیت اتصال، استفاده از اینترنت و ادغام فناوری دیجیتال تفکیک کرده و به‌طور تجربی این پرسش را بررسی می‌کند که آیا این مؤلفه‌ها تأثیرات ناهمگونی بر فعالیت کارآفرینی (TEA) دارند و آیا کیفیت نهادی هر یک را به‌طور نامتقارنی تعدیل می‌کند. برای این منظور، از داده‌های پانل 41 کشور (توسعه‌یافته و در حال توسعه) طی دوره 2023-2007 و برآوردگر گشتاورهای تعمیم‌یافته سیستمی (System GMM) برای مهار درون‌زایی و لحاظ پویایی‌های کارآفرینی استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که اولاً، هر سه مؤلفه دیجیتال تأثیر مثبت و معناداری بر کارآفرینی دارند، اما بزرگی این تأثیرات متفاوت است و قابلیت اتصال قوی‌ترین محرک مستقیم است. ثانیاً، کیفیت نهادی اثر هر مؤلفه را به‌شکلی نامتقارن تعدیل می‌کند؛ به‌طور مشخص، اثر تعدیلی نهادها بر ادغام فناوری دیجیتال (به‌عنوان پیشرفته‌ترین لایه دیجیتالی‌شدن) بسیار بزرگ و معنادار است، در حالی که این اثر بر قابلیت اتصال (لایه زیرساختی) بسیار ضعیف‌تر می‌باشد. ثالثاً، تحلیل اثرات نهایی آشکار می‌سازد که در محیط‌های با کیفیت نهادی ضعیف، قابلیت اتصال بازدهی غالب را دارد، اما با بهبود نهادها، ادغام فناوری دیجیتال به بیشترین بازدهی دست می‌یابد. این یافته‌ها دلالت‌های سیاستی مهمی به همراه دارند: در کشورهای با نهادهای شکننده، اولویت با سرمایه‌گذاری در زیرساخت ارتباطی است، در حالی که در اقتصادهای با نهادهای قوی، سیاست‌ها باید به سمت تشویق ادغام عمیق فناوری‌های پیشرفته در کسب‌وکارها هدایت شوند. این پژوهش از رویکردهای یک‌سان‌انگارانه در توسعه دیجیتال فاصله گرفته و چارچوبی متناسب‌سازی‌شده با زمینه نهادی برای سیاست‌گذاری ارائه می‌دهد .

http://jimr.itsr.ir/article_737580_b799e6c152785bad449780d6a43b02a0.pdf